Basketbolda turnike (Lay-up) nedir?

basketbol-turnike2

 

Turnike basketbolda en kolay sayı elde etme yöntemidir. Potaya en yakın şut mesafesi olduğundan topun çembere girme kolaylığı artar. Dolayısıyla basketbolda en kolay atma yöntemi turnikedir. Basketbolda turnikeyi tek engelleyecek unsur size yapılacak bir fauldür. Bir faul yoksa turnikenin girme olasılığı yüzde yüzdür.Turnike atarken kesinlikle gösterişli hareketlerden kaçınmak gerekir. Turnike Basketbolun en kolay sayı atma yöntemi olduğundan onu siz zorlu hale getirmeyin.Basketbol maçlarında gösterişli turnikeler üçlük zorluğuna çıkacak seviyeye getirmeyin. Basketbol maçında veya herhangi bir ortamda turnikeyi sayıya çevirmeye konsantre olun.

manset basketbol basketbol egitim basketbol bilgi yazilari   turnike basketbol  Basketbolda turnike, basketbolda turnike nasıl atılır ve basketbolda turnike çeşitleri

 

Sağ elle turnike atacaksanız,  Potaya yaklaşıldığında sağ ayakla uzun bir adımdan sonra sağ adımdan daha kısa bir sol adım atılarak top göğüs hizasından çıkar ve sağ ile en yükseğe çıkarak top çembere veya panyaya çarptırarak sayı yapılmaya çalışılır. Aşağıdaki turnike atım resimi inceleyiniz.

Neden ilk adım uzun ikinci adım kısa atılır?

sol ayağın kısa atılmasının sebebi dik bir şekilde sıçramak içindir. Sol adımınızıda uzun atarsanız dik sıçrayamazsınız. Bununla birlikte sol adımın kısa atılmasının bir diğer sebebide, gücümüzü bir noktada toplayabilmektir. Güçlü bir sıçrayış için adımlarımızın birbirine yakın olması gerekmektedir. Ayrıca bu şekildeki ilk adımın uzun olması, adımlarınızın karışmasını önler.

 

manset basketbol basketbol egitim basketbol bilgi yazilari   basketbolda turnike  Basketbolda turnike, basketbolda turnike nasıl atılır ve basketbolda turnike çeşitleri

 

Sol elle turnike atarken bu sefer sol adımla başlanır. Yani hangi elle turnike atacaksanız önce o ayakla turnikeye başlamanız gerekir. Basketbol antrenmanları yaparak bu olayı düşünmeksizin alışkanlık haline getirene kadar çalışın. Sol adımla başladıktan sonra turnikeye kalkmadan önce, sol adımdan daha kısa bir adım atın ve aynı şekilde sayı atmaya çalışın. Turnike çalışırken her iki elinizlede turnike atmayı öğrenin. Çift  elle turnike atmak iyi bir basketbol oyuncusu olmak için önceliktir. Her iki eliyle turnike atamayan basketbol oyuncusu olmak isteyen kişi, basketbol seçmelerinden bile geçemez.

Sağ turnikeyi, çemberin sağ tarafında iken, sol turnikeyi de potanın sol tarafında iken kullanmanız gerekir. Çünkü bu şekilde turnike atmak hem daha dengelidir hemde rakibinizle aranıza vücudunuzu koyduğunuzdan blok yeme şansınız çok azdır.  Aşağıdaki resme baktığınız zaman kişi yanlış eliyle turnike atıyor. Dikkat ederseniz çok dengesiz bir biçimde ve neredeyse bloklanmış.

 

manset basketbol basketbol egitim basketbol bilgi yazilari   turnike basketbol  Basketbolda turnike, basketbolda turnike nasıl atılır ve basketbolda turnike çeşitleri

 

Birde alttaki resme bakalım. Burada da top ile savunma oyuncusu arasına vücut girdiğinden dolayı savunmacının eli çok uzakta kalmış.

 

manset basketbol basketbol egitim basketbol bilgi yazilari   basketbol turnike2  Basketbolda turnike, basketbolda turnike nasıl atılır ve basketbolda turnike çeşitleri

 

Sayıyla sonuçlanacak bir turnike için:

  1. Basketbolda turnike atarken sayıyla sonuçlandırabilmeniz için 2 adımdan fazla adım atmamalısınız.
  2. Turnike atarken iki adıma başlamadan önce top iki elle tutulmuş dripling kesilmiş olmalı. Yani basketbolda turnike atarken iki adıma başlarken top elinizde sıkıca tutulmuş olmalıdır.
  3. Turnike atarken birinci adım uzun ikinci adım ise kısa olmalıdır. Rahat bir şekilde sıçrayabilmek için ikinci adımın kısa olması gerekmektedir.
  4. Sıçrama kuvvetli yapılmalıdır.
  5. Sağ elle turnike atıyorsanız sağ diziniz, sol elle atıyorsanız sol diziniz karna doğru çekilmelidir.

Basketbolda turnike nasıl öğrenilir?

Top kullanmadan hayali olarak turnike atmak

Basketbolda turnike öğrenirken ilk aşama budur.  Top kullanmadan hayali olarak turnike çalışması yapılır. Buradaki amaç adımlamayı öğrenmek alışkanlık haline getirmektir.  Adımlar atılarak top hayali olarak çembere bırakılır.

Top kullanarak driplingsiz turnike atmak

İkinci aşamada top kullanılarak turnike çalışmaları yapılır. Burada top yere vurulmadan turnikeyi doğru adımlar sonunda turnikeye bırakmaktır.  Turnikeyi atarken mutlaka basketbol potasındaki levhaya yani panpayaya vurdurarak atılması gerekir. Amaç topu kavrayarak doğru adımlar atmaktır.

Bu aşamada dikkat edilmesi gereken noktalar :

  • Basketbol potası ile oyuncu arasındaki mesafe ve açıya dikkat edilmelidir.
  • Top tutuşuna dikkat edilmelidir.  Sağ elle atılıyorsa sağ el basketbol topunun altında sol elle atılıyorsa sol el topun altında olmalıdır.  Diğer el ise topu kaldırmaya yardım edecek şekilde, topu yan tarafından tutmalıdır.  Avuç içi mutlaka basketbol topuna değmemelidir.
  • Turnike sırasında uygun dizin karna çekilip çekilmediğine dikkat edilmelidir.
  • Turnikeler pota levhası kullanılarak atılmalıdır. Levhada bulunan karenin topun çembere girmesi için bir hizalama çizgisi olduğu unutulmamalı, çembere bırakılarak atılan turnikeden daha yüzdeli gireceği bilinmelidir.
  • Olabildiğince yükseğe sıçranılarak çembere yaklaşmaya çalışmalıdır. Böyle çembere daha yakın olacağınızdan daha turnikeyi sayıya çevirme oranı artacaktır.

 

Basketbol topunu bir kere yere vurup turnike atmak
Uygun mesafe ve açıdan topu bir kez yere vurarak ikinci adımla turnike atılır.  Topu yere vururken hangi elle turnike atılacaksa topu yöndeki tarafa vurulup turnike atılır.  Sağ elle turnikeye gidiliyorsa sağ elin önüne top vurulmalıdır.  Sol elin yönüne, iki elin orta yönüne, veya herhangi bir ayağın dibine top vurulmamalıdır.

Bu aşamada dikkat edilmesi gereken noktalar :

  • Top sadece bir kere vurulup ikinci adımla turnike atılacağından uygun mesafeden ve açıdan başlanılmalıdır.
  • Hangi elle turnike atılacaksa top o elin altında olmalı ve turnike atılacak elin tarafında olmalıdır.
  • Turnike atılacak elle topun yere vurulması gerekir.
  • İlk adımın daha uzun atılmasına dikkat edilmelidir.
  • Önce uzun adım atılmalı ve daha sonra top tutulmalıdır.
  • Turnike sırasında uygun dizin karna çekilip çekilmediğine dikkat edilmelidir.
  • Önce yavaş adımlarla daha sonra hızlı daha sonrasında koşar adımlarla bu hareket tekrar edilmelidir.

Koşarak bir noktadan top alınıp turnike atılması

Topu pota yakınlarında bir yere bırakın veya birinin yardımını alın. Koşarak gidin ve topu yardımcının elinden alın ve doğru adımlarla turnikeyi atın.

Bu aşamada dikkat edilmesi gereken noktalar:

  • Top potaya uygun mesafede olmalıdır. Çünkü bu harekette top yere vurulmaz.
  • Topu aldıktan sonra eğer sol turnike atılacaksa, sol ayak üzerine düşülmeli, sağ turnike atılacaksa sağ ayak üzerine düşülmelidir.
  • Top ele alındıktan sonraki adım uzun olmalı ve ikinci kısa adımla turnike atılmalıdır.
  • Önce yavaş koşu ile daha sonra hızlı koşuyla bu hareket tekrar edilmelidir.

 Top sürerek turnike atılması

Bu son aşamadır. Bundan önceki çalışmalar ile artık turnikenin temel noktalarını öğrenilmiştir. Üçlük çizgisinin civarından driplinglerle turnike çalışmaları yapılmalıdır.  Burda en önemli unsur topu sürerken topa veya yere değil potaya bakılmalıdır.

Bu aşamada dikkat edilmesi gereken noktalar:

  • Gözler kesinlikle potada olmalı.
  • Sağ turnike atılacaksa sağ elle top sürülmeli, sol turnike atılacaksa sol elle top sürülmelidir.
  • Sağ elle turnike atılacaksa, adımlara başlamadan önce top sağ tarafta, sol elle turnike atılacaksa top sol tarafta tutulup turnikeye çıkılmalıdır. Kesinlikle top iki tarafa sallanmamalıdır.  Resimdeki belirtilen pozisyon anında top sağ tarafta durmalıdır.

manset basketbol basketbol egitim basketbol bilgi yazilari   turnike atarken topun durusu  Basketbolda turnike, basketbolda turnike nasıl atılır ve basketbolda turnike çeşitleri

  • Adım karışıklığını önlemek için önce sol adım atılmalıdır. Aynı şekilde yukardaki resimdeki belirttiğimiz kısımda topu elinize aldığınız anda ilk adım uzun olmalı. Yukarda sağ turnike atıldığına göre sağ adım uzun atılmalıdır.
Bir pas sonrası turnike atmak

Bu çalışmadan itibaren profesyonel turnike atmaya başlayacaksınız. Profesyonel basketbol oyuncusu seviyesine gelmiş olacaksınız.  Pas sonrası önce adım top vurmadan sonra bir kere top vurarak ve son olarak dripling ile turnike çalışması yapılır.

Bu aşamada dikkat edilmesi gereken noktalar:

  • Pas almaya koşarken pasın geleceği yere bakılmalıdır.
  • Koşarken eller pasın geleceği yöne bakmalı avuç içleri topu görmelidir.  El ve kolun duruşu aşağıdaki resimdeki gibi olmalıdır.

manset basketbol basketbol egitim basketbol bilgi yazilari   basketbolda pas isteme durusu  Basketbolda turnike, basketbolda turnike nasıl atılır ve basketbolda turnike çeşitleri

Diğer Turnike Çeşitleri
Basketbol oyuncusu olarak turnikeyi hem sol hemde sağ elde mükemmel seviyeye ulaştıktan sonra bu turnike çeşitlerini öğrenmek doğru olacaktır. Çünkü bu turnike çeşitleri zor anlarda, ihtiyaç olduğunda kullanılan turnikelerdir.
Turnike çeşitleri şu şekildedir:
  • Ters turnike
  • Tek adım turnike
  • Paytak turnike
  • Belden çevirerek turnike
  • Uzun adım turnike
  • Spin lay-up
  • Yukarıdan turnike (flodder lay-up)
Bu turnike çeşitlerine geçmeden önce mutlaka sağ ve sol elle son derece iyi turnike atabilmeniz gerekmektedir. Öncelikle bilmeniz gereken ve en çok işinize yarayacak olan anlattığımız turnike biçimidir. Söz konusu diğer turnike çeşitleri zor anlarınızda kullanbileceğiniz turnike biçimleridir.  Basketbol maçlarında veya antrenmanlarında nadiren ihtiyaç duyacağınız ve zorluğu oldukça fazla olan turnike çeşitleridir.
Tabi bu bütün turnike çeşitleri için geçerli değil. Mesela ters turnike günümüzde artık çok fazla kullanılan turnike çeşitlerinden birisi olmuştur. Rakibi yanıltmada oldukça etkili bir turnike çeşididir. Rakip sizin ne taraftan turnike atacağınıza karar veremez ve bloktan kurtulursunuz. Zorluk derecesi diğer turnik çeşitlerine göre daha azdır.